Een verklaring van erfrecht is een officieel notarieel document dat aantoont wie de erfgenamen zijn van een overleden persoon. Dit document wordt opgesteld door een notaris en bevat belangrijke informatie over de nalatenschap, zoals de gegevens van de overledene, de erfgenamen en hun bevoegdheden.
Wat is een verklaring van erfrecht?
De verklaring van erfrecht is in feite het "bewijs" dat u erfgenaam bent. Zonder dit document kunt u in veel gevallen geen toegang krijgen tot de bankrekeningen van de overledene, onroerend goed niet op uw naam laten zetten of andere zaken rond de nalatenschap regelen.
Wat staat er in een verklaring van erfrecht? Het document bevat de gegevens van de overledene, of er een testament is, wie de erfgenamen zijn, of de nalatenschap is aanvaard of verworpen, en wie bevoegd is om de nalatenschap af te wikkelen (de gevolmachtigde of executeur).
Het document wordt opgesteld na zorgvuldig onderzoek door de notaris. De notaris controleert onder andere het Centraal Testamentenregister (CTR) om te verifiëren of er een testament is, en raadpleegt de Basisregistratie Personen (BRP) om de familiebanden vast te stellen.
Wanneer heb ik een verklaring van erfrecht nodig?
Na het overlijden van een dierbare komt er veel op u af. Een van de eerste vragen die vaak opkomt is: heb ik een verklaring van erfrecht nodig? In veel gevallen is dit document onmisbaar om zaken te regelen, maar er zijn ook situaties waarin u het kunt overslaan.
In de volgende situaties vragen instanties vrijwel altijd om een verklaring van erfrecht:
- Banken en financiële instellingen — Banken vragen altijd om een verklaring van erfrecht voordat zij toegang geven tot de rekeningen van de overledene of het saldo uitkeren.
- Kadaster — Voor het overschrijven van onroerend goed op naam van de erfgenamen is een verklaring van erfrecht vereist.
- Kamer van Koophandel (KvK) — Als de overledene een onderneming had, is een verklaring van erfrecht nodig om wijzigingen in het Handelsregister door te voeren.
- Verzekeringsmaatschappijen — Voor het uitkeren van levensverzekeringen of het wijzigen van polissen vragen verzekeraars vaak om dit document.
- RDW en voertuigregistratie — Voor het overschrijven van voertuigen op naam van de erfgenamen.
- Pensioenfondsen — Voor het aanvragen van een nabestaandenpensioen of het stopzetten van pensioenuitkeringen.
Tip: Twijfelt u of u een verklaring van erfrecht nodig heeft? Neem gerust contact met ons op. Wij adviseren u vrijblijvend over uw situatie.
Wie is erfgenaam? De wettelijke erfopvolging
Als iemand overlijdt zonder testament, bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn. Dit heet de wettelijke erfopvolging. Het Nederlandse erfrecht kent een duidelijk systeem van groepen (parentelen) dat bepaalt in welke volgorde familieleden erven. Hoe dichter de familieband, hoe eerder iemand erfgenaam is.
De wet verdeelt erfgenamen in vier groepen:
- Groep 1: De echtgenoot/geregistreerd partner en kinderen van de overledene. Kleinkinderen erven via plaatsvervulling als hun ouder (kind van de overledene) al is overleden.
- Groep 2: De ouders, broers en zussen van de overledene. Ouders erven altijd minimaal een kwart.
- Groep 3: De grootouders van de overledene.
- Groep 4: De overgrootouders van de overledene.
Belangrijk: Zijn er erfgenamen in de eerste groep? Dan erven de volgende groepen niet. Pas als een groep helemaal leeg is, komt de volgende groep aan bod.
De verklaring van erfrecht legt officieel vast wie de erfgenamen zijn. De notaris onderzoekt dit door het Centraal Testamentenregister (CTR) en de Basisregistratie Personen (BRP) te raadplegen.
Verklaring van erfrecht zonder testament
Ongeveer de helft van de Nederlanders heeft geen testament. Als iemand overlijdt zonder testament, bepaalt het wettelijk erfrecht wie de erfgenamen zijn en hoe de nalatenschap wordt verdeeld. De verklaring van erfrecht is in die situatie het officiële document dat aantoont wie mag handelen namens de erfgenamen.
Zonder testament is de procedure vaak iets eenvoudiger, omdat er geen testament bij het Centraal Testamentenregister (CTR) hoeft te worden opgevraagd en beoordeeld.
Wettelijke verdeling: Bij de wettelijke verdeling krijgt de langstlevende partner alle goederen. De kinderen krijgen een vordering ter grootte van hun erfdeel op de langstlevende partner. De erfgenamen wijzen gezamenlijk een gevolmachtigde aan die de nalatenschap afwikkelt.
Het wettelijk erfrecht kent een rangorde van erfgenamen, verdeeld in vier groepen (parentelen). Alleen de eerste groep met erfgenamen erft. De erfgenamen binnen dezelfde groep erven in principe in gelijke delen.
Verklaring van erfrecht met testament
Als de overledene een testament heeft opgesteld, verandert er het nodige bij het aanvragen van een verklaring van erfrecht. De notaris moet het testament opvragen bij het Centraal Testamentenregister (CTR) en de inhoud zorgvuldig beoordelen.
Het testament gaat vóór op de wettelijke erfopvolging. De overledene heeft zelf bepaald wie erfgenaam is, wie er eventueel is onterfd en wie de nalatenschap mag afwikkelen.
Executeur: In een testament kan de overledene een executeur benoemen. De executeur is de persoon die de nalatenschap afwikkelt. Is er geen executeur benoemd, dan wijzen de erfgenamen zelf een gevolmachtigde aan.
Omdat het testament moet worden opgevraagd en beoordeeld, brengt dit extra werkzaamheden voor de notaris met zich mee. Hierom wordt een toeslag berekend voor de beoordeling van het testament.
Verklaring van erfrecht aanvragen: stap voor stap
Het aanvragen van een verklaring van erfrecht hoeft niet ingewikkeld te zijn. Via onze online service doorloopt u het proces stap voor stap, zonder dat u naar een notariskantoor hoeft.
Het volledige proces — van aanvraag tot ontvangst — duurt gemiddeld 4 tot 6 weken. Dit hangt af van de complexiteit van de nalatenschap en de snelheid waarmee erfgenamen reageren.
- Stap 1: Account aanmaken — U begint door een account aan te maken op ons platform. Vervolgens vult u de gegevens in van de overledene en de (mogelijke) erfgenamen.
- Stap 2: Controle en onderzoek — De notaris raadpleegt de registers, controleert indien van toepassing het testament en stelt de erfgenamen vast.
- Stap 3: Aanvaarden nalatenschap — Alle erfgenamen ontvangen een uitnodiging om de nalatenschap te aanvaarden en om deze digitaal (via iDin) te ondertekenen.
- Stap 4: Verklaring gereed — Na ontvangst van alle digitaal getekende aanvaardingen stelt de notaris de verklaring van erfrecht op en passeert deze.
Volledig online: Het gehele proces verloopt digitaal. Een fysiek bezoek aan het notariskantoor is niet nodig. U ondertekent veilig en eenvoudig via iDin.
Wat kost een verklaring van erfrecht?
Bij het aanvragen van een verklaring van erfrecht wilt u vooraf weten waar u aan toe bent. Wij werken met vaste, transparante tarieven zodat u nooit voor verrassingen komt te staan. De kosten hangen af van uw specifieke situatie.
Ons basistarief bedraagt € 349,– (zonder testament) of € 398,– (met testament), inclusief BTW en met 3 erfgenamen inbegrepen. Elke extra erfgenaam kost € 45,–. Aanvullende kosten kunnen ontstaan bij:
- Beoordeling aanvullend juridisch document — € 49,–
- Beneficiaire aanvaarding / verwerpen nalatenschap — € 215,–
- Inschrijving Kadaster — € 75,–
- Erfgenamenonderzoek — € 49,–
Geen verrassingen: Alle prijzen zijn inclusief BTW. Bekijk onze productpagina om direct uw tarief te berekenen op basis van uw situatie.
Verklaring van erfrecht bij de bank
Na een overlijden blokkeren banken de rekeningen van de overledene. Dit gebeurt zodra de bank een melding van het overlijden ontvangt, meestal via de gemeente. Om toegang te krijgen tot het saldo, rekeningen op te heffen of over te schrijven, vraagt de bank vrijwel altijd om een verklaring van erfrecht.
Elke bank hanteert eigen procedures en formulieren, maar het principe is overal hetzelfde: u dient een verklaring van erfrecht te overleggen waarmee u aantoont dat u als erfgenaam gerechtigd bent.
Wat gebeurt er na een overlijden bij de bank? Rekeningen worden geblokkeerd, automatische incasso's en overboekingen worden stopgezet, en de en/of-rekening wordt beperkt. De bank wacht op de verklaring van erfrecht voordat verdere stappen worden ondernomen.
Zodra u de verklaring van erfrecht heeft ontvangen, kunt u deze indienen bij de bank. De bank zal vervolgens het saldo vrijgeven aan de gevolmachtigde of de erfgenamen, afhankelijk van wat er in de verklaring is vastgelegd.
Erfenis aanvaarden of verwerpen: uw opties
Als erfgenaam staat u voor een belangrijke keuze: wat doet u met de erfenis? De wet biedt drie opties, elk met eigen gevolgen voor uw financiële en juridische positie. Het is cruciaal dat u deze keuze weloverwogen maakt, want sommige beslissingen zijn onherroepelijk.
- Zuiver aanvaarden — U accepteert de volledige erfenis: zowel de bezittingen als de schulden. U bent persoonlijk aansprakelijk voor eventuele schulden, ook als die hoger zijn dan de bezittingen.
- Beneficiair aanvaarden — U aanvaardt de erfenis onder voorrecht van boedelbeschrijving. U bent niet met uw privévermogen aansprakelijk als de schulden groter blijken dan de baten.
- Verwerpen — U wijst de erfenis af. U ontvangt niets, maar bent ook nergens aansprakelijk voor. Uw deel gaat naar de volgende in lijn.
Let op: Zuiver aanvaarden kan onbewust gebeuren. Als u goederen van de overledene meeneemt of schulden betaalt uit de nalatenschap, kunt u geacht worden de erfenis zuiver te hebben aanvaard. Wees hier voorzichtig mee.